و شيخ داود نيز گفته كه جوارش نزد اطبا عبارت است از ادويه كه نرم كوبيده نشده و حرارت آتش به آنها نرسيده باشد ، بلكه با شكر و يا عسل به قوام آورده ، سرد كرده ، سرشته ، قطعات نازك كوچك بريده باشند . ايضاً مىفرمايند : « لفظ جوارش نزد اطبا موضوع براى معجونى است كه ساخته باشند از براى اصلاح حال معده و اعانت بر هضم و استمراى و گواريدن طعام و تقطيع اخلاط و تحليل رياح و رطوبات و لهذا اجزاى جوارش را جريش بايد كوبيد تا زود از معده نگذرد و بوده باشد به سبب طول مكث در معده ، اقوا . پس اگر جوارشات را با افعال مذكوره ، افعال و خواص ديگر باشد ضرر به مدعا نمىرسد كه آن را از جوارش بودن بيرون برد . » و جوارشات مثل معاجين مىباشند الّا آن كه معاجين شيرين مىباشد و تلخ نيز و كريه و غير كريه و جوارش نمىباشد مگر طيب ، و اطيب جوارشات و الذّ آنها عود است . . . و آن كه بعض اطبا منسوب نموده جوارش را به اطباى يونان و بعضى به اطباى قبط و فرقهء ديگر گفته‌اند كه نه از اطباى يونان است و نه از اطباى قبط ، بلكه جوارش مخصوص فارسيان است و مخترع آن نجاشعه‌اند كه از براى خلفاى عباسى ساخته‌اند . پس شهرت يافته تأليف جوارشات ميان اطبا و جمعى انكار اين قول نموده‌اند و گفته‌اند كه بسيارى از جوارشات چون جوارش بقراط و جوارش جالينوس و جوارش كمونى مقدم بر نجاشعه‌اند . مىفرمايند كه اصل جوارشات كه اطريفل صغير است مقدم است بر اطباء يونان و بر اطبا قبط نيز و يمكن كه گوييم پيش از نجاشعه اين جوارشات مسمّا به جوارش نبوده ، اطباءِ عجم جوارش خسروى را از براى نوشيروان تأليف كرده به اين اسم مسمّا ساختند و ادويه كه از براى اصلاح معده و تقويت هضم است نيز به اين اسم مسمّا نموده ، پس اطباء عجم مخترع جوارش نيستند ، بلكه مخترع اين اصطلاح‌اند كه معاجين مصلحِ معده و هضم را « جوارش » ناميدند . « 1 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 656 و 657 .